Tiranë, 24 qershor 2025 – Në kuadër të projektit EU4Green, në Tiranë të Shqipërisë u mbajt një punëtori rajonale për zbatimin e Direktivës së BE-së për Nitratet (91/676/EEZ). Ngjarja mblodhi përfaqësues institucionalë, ekspertë teknikë dhe praktikantë nga gjashtë ekonomitë e Ballkanit Perëndimor (BP) për të shqyrtuar progresin, për të shkëmbyer qasjet dhe për të prezantuar mjetet që mbështesin harmonizimin me legjislacionin mjedisor të BE-së.

Punëtoria është pjesë e Paketës së Punës 1–6 të projektit EU4Green, e cila mbështet përpjekjet për të reduktuar ndotjen nga nitratet nga burimet bujqësore dhe kontribuon në objektivat më të gjera në kuadër të Agjendës së Gjelbër për Ballkanin Perëndimor dhe Klasterit 4 të negociatave për anëtarësim në BE.

Fokusi i Rendit të Ditës të takimit ishte në pesë shtyllat kyçe të zbatimit të Direktivës për Nitratet:

• Monitorimi i ujërave sipërfaqësore dhe nëntokësore
• Përcaktimi i Zonave të Cenueshme nga Nitratet (NVZ)
• Zhvillimi dhe zbatimi i Kodeksit të Praktikave të Mira Bujqësore (CGAP)
• Formulimi i Programeve të Veprimit
• Mekanizmat e raportimit dhe të vlerësimit

Këto elemente u prezantuan përmes materialeve të zhvilluara të trajnimit dhe versionit përfundimtar të broshurës Kodekset e Praktikave të Mira Bujqësore, ku të dy dokumentet janë përshtatur me kontekstin specifik të çdo ekonomie dhe janë zhvilluar me kontributin e punëtorive të mëparshme dypalëshe dhe konsultimeve rajonale. Materialet e trajnimit, të cilat përfshijnë përmbajtjen e të gjitha prezantimeve të punëtorisë, do të konsolidohen në një dokument unik deri në fund të shtatorit.

Gjithashtu u prezantua edhe Kalkulatori për Plehrat e Stallës. Ky mjet praktik, i dizajnuar për të mbështetur menaxhimin e azotit në nivelin e fermës, tani është i disponueshëm në të gjashta gjuhët e BP dhe synon të ndihmojë fermerët dhe shërbimet këshilluese në respektimin e detyrimeve përkatëse të lidhura me nitratet. Mjeti dhe broshura u prezantuan si pamje paraprake dhe aktualisht janë në fazën e shqyrtimit të brendshëm, ndërsa shpërndarja e tyre është planifikuar për në shtator.

Statusi në Rajon

Megjithëse progresi ndryshon midis ekonomive, punëtoria ofroi një platformë të strukturuar për të vlerësuar situatën aktuale:

• Serbia, Mali i Zi dhe Bosnja dhe Hercegovina tashmë kanë përcaktuar NVZ-të ose kanë miratuar korniza ligjore.
• Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Kosova* janë në faza më të hershme, me punë të vazhdueshme për të vendosur sistemet e monitorimit, bazën ligjore për CGAP dhe modelimin e azotit.

Diskutimet u mundësuan pjesëmarrësve të shqyrtojnë aspektet teknike dhe institucionale të zbatimit, duke përfshirë sfidat e koordinimit ndërsektorial midis organeve të menaxhimit të ujit dhe autoriteteve të bujqësisë.

Mesazhet kyçe dhe Perspektiva

Pjesëmarrësit theksuan rëndësinë e vazhdimit të asistencës teknike dhe ruajtjes së “pronësisë” së ekonomive mbi procesin e zbatimit. Roli i shërbimeve këshilluese u theksua gjithashtu si thelbësor për shpërndarjen dhe zbatimin efikas të CGAP-së dhe Programeve të Veprimit në nivelin e fermës.

Punëtoria kontribuon në objektivin e përgjithshëm të BE-së për forcimin e kapaciteteve institucionale dhe mbështetjen e harmonizimit të politikave në rajon në këndvështrim të anëtarësimit në BE. Gjithashtu, ofron një vazhdim praktik të punëtorisë së parë rajonale në Podgoricë (2023) dhe plotëson serinë e punëtorive dypalëshe dhe tematike të mbajtura në vitin 2024 dhe në fillim të vitit 2025.

Për të siguruar vazhdimësinë edhe pas Paketës së Punës 1–6, u propozua krijimi i një tryeze të rrumbullakët të ekspertëve për të nxitur dialogun e rregullt ndërmjet ministrive të menaxhimit të ujit, bujqësisë dhe shërbimeve këshilluese. Kjo platformë do të mbështeste transpozimin e legjislacionit mjedisor të BE-së dhe do të udhëhiqte zbatimin e masave të ardhshme. Mund të shërbejë gjithashtu si bazë për projekte vijuese ose mundësi financimi në kuadër të instrumenteve të tilla si IPARD III.

Për më shumë informacion, materiale dhe kontakte, vizitoni: https://eu4green.eu/ ose ndiqni EU4Green në LinkedIn.

*Ky përcaktim nuk paragjykon qëndrimet për statusin dhe është në përputhje me Rezolutën 1244/1999 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe Opinionin e GJND-së mbi deklaratën e pavarësisë së Kosovës.